طرطير ملحى است كه حرارتى به آن رسيده و آن را به صورت يكى از تيزابها در آورده و همين‌كه در اندامى پيدا شد آن را مانند يك تيزاب مىخورد . گاهى اين طرطير به علت توجه ناگهانى روح به آن به حالت ميعان درمىآيد و از يك اندام به داخل بدن مىرود و سرچشمه بيماريهاى ديگر مىگردد بخصوص اگر بيمار غذائى بخورد كه بسرعت به آن تبديل مىگردد مانند انار ، بادنجان ، روغن شير و مانند آن ، در اين وقت طبيعت آن را بخارج مىراند اما اگر در همه بدن پراكنده شد و ميعان زياد داشته باشد سبب پيدا شدن بيماريهائى مانند جرب و خارش مىشود اما اگر غليظتر باشد جذام و نار الفارسية ( از نوع سفليس ) و جمره ( آتشك ) پيدا مىشود ، اگر در اين حال خورندگى هم داشته باشد آكله و نمله است و اگر از اين هم غليظتر باشد سبب پيدايش دملها و كوركها و دانه‌هائى شبيه بارزن و مانند آن مىشود . در نزد ما درمان اين است كه اگر آثار چيرگى خون هم ديده شود بايد بيمار را فصد و يا حجامت كنند سپس اطراف قرحه را با حجر النيران بسوزند تا پيشروى نكند و بعد بايد يكى دو بار ذرور الابيض بر آن بگذارند تا از چرك پاك شود و بايد ذرور الاحمر و ذرور الاسود را يك در ميان و در هر روز هشت مرتبه يعنى چهار مرتبه از هركدام از آنها بر زخم بگذارند . اگر قرحه در گلو

--> - بدخيم سودمند است . مؤلف اعلى الله مقامه از داروهائيكه بتجربه رسيده و بسيار سودمند مىباشد اين است كه مقدارى دنبه را ذوب كرده صاف كنند و قدرى سرنج قرمز مشهور بسرنج بىنمك در آن بريزند و با مخلوط محل سوختگى را چرب كنند از تاول زدن جلوگيرى كرده و در ظرف دو سه روز سوختگى را بهبود مىبخشد و اين درمان را خود به چشم ديده‌ام و نيز چرب كردن موضع با روغن ماهى سودبخش است . مترجم